Rehber
Fransa'da ödenmeyen fatura nasıl tahsil edilir? Hatırlatmadan mahkemeye kadar adımlar
İş bitti, fatura gitti, para gelmedi. Bu rehberde bireysel ve şirket müşteri arasındaki farkı, dostane takibi, mise en demeure mektubunu ve sonrasındaki yolları 2026 kurallarıyla anlatıyoruz.
Güncelleme: 25 Ekim 2026
Müşteri ödemiyorsa sırayla ilerle: kibar bir hatırlatma, daha net bir ikinci yazı, sonra iadeli taahhütlü mektupla mise en demeure (resmî ödeme ihtarı). Sonuç çıkmazsa ücretsiz bir uzlaştırıcıya (conciliateur de justice), mahkemeden injonction de payer (ödeme emri) almaya ya da küçük alacaklar için basit prosedüre gidebilirsin. Kurallar müşterinin bireysel mi şirket mi olduğuna göre değişir. Bu rehber genel bilgidir; özel bir durumda bir avukata ya da mali müşavirine (expert-comptable) danış.
Müşteri bireysel mi, şirket mi?
| Bireysel müşteri (particulier) | Şirket müşteri (professionnel) | |
|---|---|---|
| Ne zaman öder | Devis ya da sözleşmede yazan tarihte. Tarih yoksa ilke olarak hemen. | Varsayılan: iş bittikten sonra 30 gün. Sözleşmeyle en fazla fatura tarihinden 60 gün ya da 45 gün ay sonu. |
| Gecikme faizi | Sözleşmende yazan ceza. Yoksa mise en demeure tarihinden itibaren yasal faiz. | Vadenin ertesi günü kendiliğinden başlar, hatırlatma gerekmez. En az 8,25 % (2026'nın 2. yarısı). |
| 40 € sabit tazminat | Yok | Var: fatura başına 40 €, KDV'siz |
| Dava açma süresi | Genelde 2 yıl, işlerin bittiği tarihten | 5 yıl |
Şirket müşterilerde: gecikme faizi oranı ve 40 € tazminat faturanda ve genel satış koşullarında (conditions générales) yazılı olmalı. Oran yazmadıysan Avrupa Merkez Bankası oranı + 10 puan uygulanır: 2026'nın 2. yarısı için 12,40 %. Faiz oranı en az yasal faizin 3 katı olmalı, yani 8,25 %.
Bireysel müşterilerde: yasal faiz (taux de l'intérêt légal) her 6 ayda bir belirlenir. Alacaklı bir işletme olduğunda 2026'nın 2. yarısı için oran 2,75 %'tir. Faiz, mise en demeure mektubundan itibaren işler.
Faturanda olması gereken bilgiler için Fransa'da e-fatura sayfasına bak.
3 adımda dostane takip
Gecikmelerin çoğu unutkanlıktan, küçük bir anlaşmazlıktan ya da geçici nakit sıkıntısından gelir. Her adımda yazılı iz bırak.
1. Hatırlatma (vadeden hemen önce ya da hemen sonra)
Kısa ve kibar bir mesaj: fatura numarası, tutar, vade tarihi ve varsa online ödeme linki. İşte bir sorun olup olmadığını sor. Müşteri bir detaya itiraz ediyorsa hemen çöz; işle ilgili bir tartışma her şeyi kilitler.
2. Net bir ikinci yazı (1-2 hafta sonra)
Faturanın geciktiğini ve 8 gün içinde ödeme istediğini yaz. Şirket müşteriye gecikme faizinin ve 40 € tazminatın işlemeye başladığını hatırlat. Bir telefon da çoğu zaman kesin bir ödeme tarihi almanı sağlar.
3. Mise en demeure (iadeli taahhütlü mektup)
Dostane yolun son adımı. Mektup, parayı açık ve resmî bir dille istemeli: tam tutar, ilgili faturalar, ödeme süresi ve ödemezse ne yapacağın. İadeli taahhütlü (lettre recommandée avec accusé de réception) gönder ve postane makbuzunu sakla.
Örnek — Kısa bir mise en demeure (kendi durumuna göre uyarla):
«Objet : mise en demeure de payer — facture n° FAC-2026-0211
Madame, Monsieur,
Les travaux de peinture de votre appartement, prévus au devis n° DEV-2026-0175 signé le 3 septembre 2026, ont été terminés le 25 septembre 2026. La facture n° FAC-2026-0211 de 2 640 € TTC devait être payée le 2 octobre 2026. Malgré mes relances du 8 et du 15 octobre 2026, elle reste impayée.
Je vous mets en demeure de me payer la somme de 2 640 € sous 8 jours à compter de la réception de ce courrier. À défaut, j'engagerai une procédure de recouvrement, y compris judiciaire.
Date, nom de l'entreprise, signature.»
Türkçesi: Konu satırında bunun bir ödeme ihtarı olduğu ve fatura numarası yazıyor. İlk paragraf olayları anlatır: hangi devis, işin bitiş tarihi, fatura tutarı, vade ve daha önceki hatırlatmalar. İkinci paragraf asıl ihtardır: 2 640 €'yu mektubun alınmasından itibaren 8 gün içinde ödemesini istiyorsun. Son cümle, ödemezse dava dahil tahsil yoluna gideceğini söyler. Şirket müşteriye yazıyorsan gecikme faizi ve 40 € tazminatla ilgili bir cümle ekle.
Mise en demeure'den sonra: üç yol
Uzlaştırıcı (conciliateur de justice)
Gönüllü bir kişidir, iki tarafın anlaşmasına yardım eder ve ücretsizdir. conciliateurs.fr sitesinden bölgendeki uzlaştırıcıyı bulursun. Müşteriyle ilişkiyi korumak istiyorsan ya da tartışma işin kalitesiyle ilgiliyse iyi bir seçenektir. Varılan anlaşma, taraflardan biri isterse hâkime onaylatılabilir (homologation).
Ödeme emri (injonction de payer)
İtiraz edilmeyen bir fatura için en sık kullanılan mahkeme yoludur. Asgari ya da azami tutar yoktur.
- Nereye: müşteri bireysel ise ya da ikinizden biri tüccar değilse, müşterinin oturduğu yerdeki tribunal judiciaire (Cerfa n° 12948, harç yok). İkiniz de tüccarsanız tribunal de commerce (Cerfa n° 12946 ya da internetten; harç 33,47 €).
- Belgeler: imzalı devis, faturalar, teslim tutanağı (PV de réception), hatırlatmalar, mise en demeure.
- Sonra: hâkim kabul ederse kararı müşteriye bir commissaire de justice (eski adıyla huissier) ile tebliğ ettirirsin. 1 Eylül 2026'dan itibaren verilen kararlarda bunun için kararın tarihinden itibaren 3 ay süren var (önceden 6 aydı). Süreyi kaçırırsan karar geçersiz olur. Müşterinin itiraz için tebliğden itibaren 1 ayı vardır. Tebliğden sonraki 2 ay içinde itiraz haberi gelmezse zorla tahsile geçebilirsin.
Küçük alacaklar için basit prosedür
5 000 € ve altındaki alacaklarda (faiz dahil) bir commissaire de justice, hâkime gitmeden müşteriyi ödemeye davet eder. Müşterinin cevap için 1 ayı vardır; cevap vermezse reddetmiş sayılır. Kabul ederse anlaşma icra edilebilir bir belgeye dönüşür. Başvuru masrafı 14,92 € TTC'dir; anlaşma olursa belge için 29,76 € TTC ve müşteri öderse bir ücret eklenir. Dosyayı resmî Crédicys platformundan açabilirsin. Bu yol tüccarlar arası faturalar için geçerli değildir; onlar için yeni bir prosedürün en geç 31 Aralık 2026'da yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Süreleri kaçırma
Bireysel müşteriye karşı dava hakkın genelde 2 yılda düşer (prescription) ve süre faturadan değil, işlerin bittiği tarihten başlar. Şirket müşteriye karşı 5 yıl. Mektuplar bu süreyi durdurmaz; durduran şey injonction de payer gibi bir dava başvurusudur. İki yıla yaklaşan bir alacak varsa bekleme.
Ödenmeyen faturayı baştan önlemenin en iyi yolu açık ve imzalı bir devis'tir: ödeme takvimi, avans (acompte) ve şirket müşteri için faiz ve 40 € bilgisi yazılı olsun. Ayrıntılar devis rehberinde.
Usta IA sana nasıl yardım eder?
Usta IA'da Sofia faturalarının vadelerini takip eder ve doğru zamanda hatırlatmayı, ikinci yazıyı ve mise en demeure mektubunu güncel tutar ve numaralarla Fransızca hazırlar. Sen Türkçe okursun, «Gönder»e (Envoyer) basmadan hiçbir şey gitmez. Faturalarına online ödeme ve imza eklenebilir. Usta IA bir avukat ya da commissaire de justice değildir; mahkeme işlemlerini o yapmaz. Paketler fiyatlar sayfasında, diğer rehberler Türkçe rehber bölümünde.
Kaynaklar
- Délais de paiement entre professionnels et pénalités de retard (Entreprendre.Service-Public.fr)
- Recouvrement amiable : relance et mise en demeure (Entreprendre.Service-Public.fr)
- Injonction de payer (Entreprendre.Service-Public.fr)
- Injonction de payer : ce qui change au 1er septembre 2026 (Entreprendre.Service-Public.fr)
- Procédure simplifiée de recouvrement des petites créances (Entreprendre.Service-Public.fr)
- Conciliateur de justice (Service-Public.fr)
Sık sorulan sorular
Bireysel müşteriden 40 € sabit tazminat isteyebilir miyim?
Hayır. 40 € tutarındaki sabit tahsil masrafı tazminatı (indemnité forfaitaire) sadece şirketler arası işlerde geçerlidir. Bireysel müşteriden yasal faiz ve sözleşmende yazan cezaları isteyebilirsin.
Ödenmeyen bir faturayı ne kadar süre içinde isteyebilirim?
Genel kural olarak bireysel müşteriye karşı 2 yıl, şirket müşteriye karşı 5 yıl. Hatırlatma mektupları bu süreyi durdurmaz; süreyi kesen şey injonction de payer gibi bir dava başvurusudur.
Injonction de payer'den önce conciliateur'e gitmek zorunlu mu?
Hayır. Cour de cassation Eylül 2025'te verdiği bir görüşte, 5 000 € altındaki alacaklarda bile injonction de payer başvurusundan önce dostane çözüm denemesi gerekmediğini söyledi. Ama müşteriyi kaybetmek istemiyorsan uzlaştırıcı ücretsiz ve faydalı bir yoldur.
WhatsApp'tan gönderdiğim hatırlatmanın bir değeri var mı?
Hatırlatma ve takip ettiğinin kanıtı olarak evet. Ama resmî bir mise en demeure için en güvenli yol, iadeli taahhütlü mektuptur (lettre recommandée avec accusé de réception).
