Rehber
Décennale sigortası nedir? Fransa'da inşaat ustası için 10 yıllık sigorta
Fransa'da inşaat işi yapan her usta, işe başlamadan önce décennale sigortası yaptırmak zorundadır. Bu rehberde sigortanın neyi kapsadığını, devis ve faturaya ne yazılacağını ve sigortasız çalışmanın risklerini anlatıyoruz.
Güncelleme: 25 Ekim 2026
Fransa'da bir banyo yapıyorsun, bir çatı onarıyorsun ya da bir duvar örüyorsun. İş bitti, müşteri ödedi. Ama senin sorumluluğun bitmedi: kanuna göre bazı hatalardan 10 yıl boyunca sorumlusun. Assurance décennale (on yıllık sigorta), bu sorumluluğu karşılayan zorunlu sigortadır. Bu rehber genel bilgidir. Kendi sözleşmen için sigortacına ya da meslek örgütüne danış.
Décennale ne demek?
Fransız Medeni Kanunu'na göre bir yapıyı inşa eden kişi, teslimden sonra 10 yıl boyunca bazı ciddi hatalardan kendiliğinden sorumludur. Hatanın senden kaynaklandığını müşterinin kanıtlaması gerekmez. Bu sorumluluk bir sözleşme maddesiyle kaldırılamaz. Décennale sigortası, böyle bir hasar çıktığında onarım masrafını senin yerine öder.
Fransa'da teslimden sonra üç garanti vardır:
| Garanti | Süre | Neyi kapsar |
|---|---|---|
| Parfait achèvement | 1 yıl | Teslimde not edilen ya da ilk yıl çıkan bütün kusurlar |
| Bon fonctionnement (biennale) | En az 2 yıl | Yapıdan sökülebilen ekipmanlar: su ısıtıcı, kombi, klima, interkom… |
| Décennale | 10 yıl | Yapının sağlamlığını tehlikeye atan ya da onu kullanılamaz hâle getiren hasarlar |
Üç garanti de teslim tarihinden (réception des travaux) itibaren başlar.
Kim için zorunlu?
Yapı işi yapan bütün profesyoneller: müteahhit, usta (artisan), mikro girişimci (auto-entrepreneur), mimar, proje bürosu, iş yöneticisi. Hukuki şekil fark etmez. Sigorta işe başlamadan önce yapılmış olmalı. Çalışanların, işverenin sigortasıyla kapsanır.
Yurt dışından gelip Fransa'da çalışan bir şirket de, sigortasının Fransız hukukuna göre décennale sorumluluğunu kapsadığını kanıtlamak zorundadır.
Neyi kapsar, neyi kapsamaz?
Décennale şu hasarları kapsar:
- yapının sağlamlığını tehlikeye atan hasarlar: temel, taşıyıcı duvar, çatı iskeleti, yıkılma riski olan bir duvar,
- yapıyı kullanılamaz hâle getiren hasarlar: örneğin sürekli su alan bir çatı ya da kullanılamayan bir banyo,
- yapıdan ayrılamayan ekipmanlardaki hasarlar: gömme borular, merkezî ısıtma, duvar içi elektrik tesisatı,
- zemin kaynaklı kusurlar da dahil.
Kapsamaz:
- sadece görünümü bozan, sağlamlığa ve kullanıma zarar vermeyen hasarlar (örneğin cephede yüzeysel çatlaklar),
- normal aşınma,
- sözleşmende beyan etmediğin işler. Sigortacına bildirdiğin meslekler (activités) dışında yaptığın iş kapsanmaz. Bu, ustaların en sık düştüğü tuzaktır.
Örnek — Bir usta sigortasında «plâtrerie» ve «peinture» beyan etmiş. Bir müşteri için küçük bir teras su yalıtımı da yapıyor. İki yıl sonra alt kattaki daireye su sızıyor. Su yalıtımı sözleşmede olmadığı için sigorta ödemez, onarımı usta kendi cebinden öder.
Devis ve faturada zorunlu bilgiler
İnşaat ustası olarak décennale bilgilerini devis ve faturalarında göstermek zorundasın:
- sigorta şirketinin adı ve iletişim bilgileri,
- sigortanın geçerli olduğu coğrafi bölge.
Ayrıca işe başlamadan önce müşteriye décennale sigorta belgeni (attestation d'assurance décennale) vermeli ve bunu devis ile faturaya eklemelisin. Bu belgenin resmî bir modeli vardır: sigortalının ve sigorta şirketinin bilgileri, sözleşme numarası, geçerlilik süresi, kapsanan işler ve coğrafi bölge yer alır. Belgenin güncel olmasına dikkat et, süresi geçmiş bir belge gönderme.
Bir devisde bulunması gereken diğer bilgiler için Fransa'da devis nasıl hazırlanır rehberine bak.
Sigortasız çalışmanın riskleri
Décennale yaptırmadan çalışmak ciddi bir suçtur:
- Ceza: 75 000 €'ya kadar para cezası ve 6 aya kadar hapis, ya da ikisinden biri.
- Onarım senin cebinden: 10 yıl içinde bir hasar çıkarsa, onarım masrafını ve tazminatı kendin ödersin. Büyük bir hasar küçük bir şirketi batırabilir.
- Müşteri kaybı: birçok müşteri, mimar ve ana yüklenici belgeyi görmeden iş vermez.
Sigorta belgeni nasıl kontrol edersin?
Her yıl yeni belge geldiğinde birkaç dakikanı ayır:
- Kapsanan işler: yaptığın bütün meslekler listede var mı? Yeni bir iş türüne başladıysan sigortacına bildir.
- Geçerlilik tarihleri: belge bu yıl için mi?
- Coğrafi bölge: çalıştığın bölgeler kapsanıyor mu?
- Şirket bilgileri: adın, adresin ve SIRET numaran doğru mu?
- Büyük işler: belgede şantiye maliyeti için bir sınır varsa, büyük bir işe girmeden önce sigortacına sor.
Sigorta, beyan ettiğin bilgilere göre çalışır. Eksik ya da yanlış beyan, hasar günü sorun çıkarır.
Taşeronların sigortası
Taşeron (sous-traitant) olarak çalışıyorsan durum biraz farklıdır. İşin sahibiyle (maître d'ouvrage) doğrudan sözleşmen olmadığı için kanunen décennale garantisi senin üzerinde değildir. Ama:
- yaptığın işten ana yükleniciye karşı sorumlusun: işin kusursuz olması gerekir,
- standart taşeron sözleşmeleri çoğu zaman décennale sigortası yaptırmanı şart koşar,
- ana yüklenici, müşteriye karşı senin işinden de sorumludur. Bu yüzden belgeni ister.
Ana yükleniciysen, çalıştığın her taşerondan güncel décennale belgesini al ve sakla. Taşeron faturalarında KDV'nin nasıl yazıldığını inşaat KDV oranları rehberinde anlattık.
Teslim tutanağı neden önemli?
10 yıllık süre, işin teslim edildiği gün başlar. Bu yüzden iş bitince müşteriyle birlikte bir teslim tutanağı (procès-verbal de réception) imzala. Tutanakta tarih, yapılan iş ve varsa çekinceler (réserves) yazılır. Tutanak yoksa sürenin ne zaman başladığı tartışma konusu olur. Tutanağı devis ve faturayla birlikte, en az 10 yıl sakla.
İşin sahibinin sigortası: dommages-ouvrage
İşin sahibi (müşteri) de kendi tarafında dommages-ouvrage sigortası yaptırmakla yükümlüdür. Bu sigorta, kimin hatası olduğu belirlenmeden önce onarımı hızlıca öder, sonra sorumlunun sigortasına başvurur. Senin décennale sigortanın yerini tutmaz.
Usta IA sana nasıl yardım eder?
Usta IA'da Emre, hazırladığı her teklife (devis) décennale bilgilerini koyar. Entreprise paketinden itibaren Karim senin ve taşeronlarının décennale, URSSAF ve Kbis belgelerinin geçerlilik tarihlerini takip eder ve süresi dolmadan hatırlatır. Belgenin gerçek olup olmadığını kontrol etmez. Sigortacından gelen yazıları Leyla Türkçe açıklar. Ayrıntılar: Türkçe teklif (devis). Diğer rehberler Türkçe rehber bölümünde.
Kaynaklar
- Garantie décennale des constructeurs (Service-Public.fr)
- Entrepreneur du bâtiment : conditions d'accès et d'exercice (Entreprendre.Service-Public.fr)
- Modèle d'attestation d'assurance de responsabilité décennale (Entreprendre.Service-Public.fr)
- Malfaçon : mettez en œuvre les garanties (DGCCRF, economie.gouv.fr)
- Sous-traitance : quelles responsabilités ? Quelles assurances ? (FFB)
- Code des assurances, L241-1 et suivants : assurance des travaux de construction (Légifrance)
Sık sorulan sorular
Auto-entrepreneur (mikro girişimci) olarak décennale yaptırmak zorunda mıyım?
Evet. Décennale zorunluluğu şirketin hukuki şekline bakmaz: bireysel işletme, mikro girişimci, SARL ya da SAS fark etmez. Yapı işi yapıyorsan, işe başlamadan önce sigortalı olmalısın.
Décennale sigortası ne kadar süre geçerli?
Sorumluluk, işin teslim tutanağının (procès-verbal de réception) imzalanmasından itibaren 10 yıl sürer. Sigortanın geçerli olduğu dönemde başladığın işler, sonra sigortayı bıraksan bile bu 10 yıl boyunca kapsanır.
Sigortamda olmayan bir işi yaparsam ne olur?
Sadece sözleşmende beyan ettiğin işler (activités) kapsanır. Örneğin sadece boya için sigortalıysan, yaptığın çatı işi kapsanmaz. Yeni bir iş yapmadan önce sigortacına sor.
Taşeron olarak décennale yaptırmam gerekir mi?
Kanunen taşeron, işin sahibine karşı décennale yükümlülüğü taşımaz. Ama ana yüklenici çoğu zaman sözleşmede bu sigortayı ister ve taşeron, yaptığı işten ana yükleniciye karşı sorumludur. Pratikte yaptırmak güçlü bir şekilde önerilir.
